Op 15 oktober is het Global Handwashing Day. Waarom deze dag nog steeds relevant is, hoe je je handen écht goed wast, en praktische tips voor mantelzorgers, zorginstellingen en zorgprofessionals.
Kort antwoord: Global Handwashing Day is een jaarlijks initiatief van UNICEF, sinds 2008 elk jaar op 15 oktober, dat wereldwijd aandacht vraagt voor handen wassen met zeep als eenvoudige, bewezen manier om de verspreiding van infecties te voorkomen. Ook in de Nederlandse en Belgische zorg blijft handhygiëne een van de meest onderschatte protocollen, juist omdat het zo vanzelfsprekend lijkt.
Wat is Global Handwashing Day?
Global Handwashing Day (Wereld Handenwasdag) werd in 2008 gelanceerd door UNICEF. Het doel: wereldwijd bewustzijn creëren over het belang van handen wassen met zeep, als een van de goedkoopste en effectiefste manieren om ziekteverspreiding tegen te gaan. De dag wordt jaarlijks gevierd op 15 oktober, in meer dan honderd landen, waaronder Nederland en België.
Waarom is handen wassen nog steeds zo belangrijk?
Kort antwoord: Ondanks brede toegang tot zeep en schoon water in Nederland en België, wordt handen wassen nog vaak te kort of niet grondig genoeg gedaan — ook in de zorg, waar de gevolgen het grootst zijn.
De medische noodzaak van handhygiëne werd al in de 19e eeuw aangetoond door arts Ignaz Semmelweis, die ontdekte dat kraamvrouwenkoorts sterk samenhing met slechte handhygiëne bij medisch personeel. Zijn inzicht legde de basis voor de handhygiëneprotocollen die vandaag nog gelden.
In de praktijk blijft naleving een uitdaging: protocollen zijn er genoeg, maar consequent en correct toepassen is waar het vaak misgaat — ook bij ervaren zorgprofessionals.
Hoe was je je handen goed? (5 stappen)
Kort antwoord: Nat maken, zeep gebruiken, minimaal 20 seconden wrijven (ook tussen vingers en onder nagels), goed afspoelen, en volledig drogen.
- Maak je handen nat onder stromend water
- Gebruik voldoende vloeibare zeep en wrijf handpalmen, handruggen, tussen de vingers en onder de nagels
- Blijf minimaal 20 seconden wassen
- Spoel goed af onder stromend water
- Droog je handen volledig af — vochtige handen verspreiden bacteriën juist makkelijker
Voor een uitgebreider stappenplan, inclusief de 5 momenten waarop handen wassen in de zorg cruciaal is: bekijk het handen wassen protocol.
Handhygiëne per doelgroep
Voor mantelzorgers
Kort antwoord: Als mantelzorger was je vaak tientallen keren per dag je handen — dat is belangrijk voor wie je verzorgt, maar het is ook belangrijk voor je eigen huid.
Veel wassen droogt de huid uit, wat weer tot irritatie en kloofjes kan leiden. Combineer handhygiëne daarom met een goede handcrème na elke wasbeurt, en overweeg handdesinfectiegel voor onderweg, wanneer water niet direct beschikbaar is.
Voor medewerkers van (kleine) zorginstellingen
Kort antwoord: Handhygiëne is een van de vijf WHO-momenten in de zorg en vormt de eerste verdedigingslinie tegen infecties zoals griep, norovirus en zorginfecties.
Zorg voor voldoende voorraad handzeep, papieren handdoekjes en desinfectiemiddel op elke locatie, en maak dispensers goed zichtbaar en makkelijk bereikbaar. Global Handwashing Day is een goed moment om protocollen en voorraad samen met het team even door te lopen.
Voor B2B-professionals (pedicures, salons, tandartspraktijken)
Kort antwoord: Zichtbare, professionele handhygiëne is voor klanten een direct signaal van kwaliteit en veiligheid.
Handdesinfectie tussen behandelingen door, nitril handschoenen en duidelijk zichtbare hygiënemaatregelen dragen bij aan het vertrouwen van klanten in je praktijk of salon.
Veelgestelde vragen over Global Handwashing Day
Wanneer is Global Handwashing Day? Elk jaar op 15 oktober, sinds de lancering door UNICEF in 2008.
Waarom werd Global Handwashing Day opgericht? Om wereldwijd bewustzijn te creëren over handen wassen met zeep als eenvoudige, kosteneffectieve manier om ziekteverspreiding en kindersterfte te verminderen, vooral in ontwikkelingslanden.
Hoe lang moet je je handen wassen? Minimaal 20 seconden, met aandacht voor handpalmen, handruggen, tussen de vingers en onder de nagels.
Is handen wassen met zeep beter dan handdesinfectiegel? Zeep en water zijn de standaard voor zichtbaar vuile handen. Desinfectiegel is een goed alternatief wanneer water niet beschikbaar is, maar vervangt geen grondige wasbeurt bij zichtbare vervuiling.
Is handhygiëne in de zorg anders dan thuis? Ja. In de zorg gelden de 5 momenten van handhygiëne (WHO), die voorschrijven op welke exacte momenten handen gewassen of gedesinfecteerd moeten worden, bijvoorbeeld vóór en na patiëntcontact.
Wat kun je doen op 15 oktober?
- Neem als zorgorganisatie het handhygiëneprotocol met je team door
- Vul je voorraad handzeep, desinfectiemiddel en papieren handdoekjes aan
- Als mantelzorger: combineer vaker wassen met een goede handcrème
- Deel de 5 wasstappen met kinderen of collega's — herhaling werkt
Bekijk ons assortiment handhygiëne producten voor zeep, desinfectiemiddelen en dispensers voor thuis, de zorg en de zakelijke praktijk.
Handig om te downloaden: het HARTMANN Science Center (producent van onder andere Sterillium) stelde voor Global Handwashing Day twee overzichtelijke posters beschikbaar — één over het verschil tussen handen wassen en desinfecteren, en één met de juiste wasstappen voor kinderen en op school. Handig om op te hangen in de zorgpraktijk, de klas of thuis:
Bron: HARTMANN Science Center