Handen wassen is niet moeilijk maar wel heel belangrijk. Jammergenoeg is er maar weinig aandacht voor.
Introductie
Handen wassen lijkt zo vanzelfsprekend. Toch merk je in de praktijk dat het er soms bij inschiet, zeker als het druk is.
In de zorg werk je met kwetsbare mensen en dan maakt goede handhygiëne echt het verschil. Niet alleen voor de cliënt, maar ook voor jezelf en je collega’s.
Ik merk zelf dat veel mensen wel weten dát handen wassen belangrijk is, maar minder goed weten hoe je het nu echt goed doet volgens de richtlijnen.
Daarom hieronder een duidelijk en praktisch handen wassen protocol dat je meteen kunt toepassen.
Wanneer moet je handen wassen?
Voordat we naar het stappenplan gaan, is het goed om nog even stil te staan bij de momenten waarop handhygiëne belangrijk is.
In de zorg wordt vaak gewerkt met de 5 momenten van handhygiëne.
Lees ook:
Wanneer moet je handen wassen in de zorg?
Het handen wassen protocol stap voor stap
Goed handen wassen duurt iets langer dan veel mensen denken. Even snel onder de kraan is meestal niet voldoende.
Volg deze stappen:
1. Maak je handen nat
Gebruik stromend water.
2. Breng voldoende zeep aan
Zorg dat je hele handen bedekt zijn.
3. Wrijf je handpalmen over elkaar
Verdeel de zeep goed.
4. Wrijf over de rug van je handen
Vergeet ook de ruimte tussen je vingers niet.
5. Reinig tussen de vingers
Dit zijn plekken waar bacteriën zich makkelijk ophopen.
6. Neem ook je duimen mee
Deze worden vaak vergeten.
7. Reinig je vingertoppen en nagels
Bijvoorbeeld door ze in je handpalm te draaien.
8. Spoel je handen goed af
Zorg dat alle zeepresten weg zijn.
9. Droog je handen zorgvuldig
Gebruik bij voorkeur een papieren handdoek.
Veelgemaakte fouten bij handen wassen
In de praktijk zie je vaak dat handen wassen te snel gebeurt of niet volledig.
Een paar herkenbare fouten:
te kort wassen
vingertoppen overslaan
duimen vergeten
handen niet goed drogen
Juist die kleine dingen maken het verschil tussen “even wassen” en echt hygiënisch werken.
Handen wassen of desinfecteren?
In veel zorgsituaties wordt gebruik gemaakt van handdesinfectie. Dat werkt snel en is effectief tegen veel bacteriën en virussen.
Toch blijft handen wassen belangrijk wanneer:
handen zichtbaar vuil zijn
je contact hebt gehad met lichaamsvloeistoffen
na toiletgebruik
In de praktijk is het dus vaak een combinatie van beide.
Handschoenen gebruiken in de zorg
Bij sommige handelingen worden handschoenen gedragen, bijvoorbeeld bij wondverzorging of contact met lichaamsvloeistoffen.
Veel zorgprofessionals kiezen voor nitril handschoenen omdat deze sterk zijn en comfortabel zitten.
Belangrijk om te onthouden:
handschoenen vervangen nooit het handen wassen. Voor en na gebruik blijft handhygiëne noodzakelijk.
Goede handhygiëne begint met routine
Wat mij altijd opvalt is dat goede handhygiëne vooral een kwestie is van gewoonte.
Als je eenmaal gewend bent om bewust volgens het protocol te werken, gaat het bijna automatisch.
En juist in de zorg is dat belangrijk. Je wilt er niet over na hoeven denken, je wilt dat het vanzelf goed gaat.
Hygiënisch werken in de praktijk
Om goed te kunnen werken, moeten de juiste middelen beschikbaar zijn.
Denk bijvoorbeeld aan:
nitril handschoenen
handdesinfectie
papieren handdoekjes
producten voor dagelijkse verzorging
Ook hulpmiddelen zoals wegwerpwashandjes voor verzorgend wassen dragen bij aan een hygiënische werkwijze.
Samenvatting
Goed handen wassen in de zorg:
duurt langer dan je denkt
moet volgens een vast stappenplan
is essentieel voor infectiepreventie
En misschien nog wel het belangrijkste:
het moet een vaste gewoonte worden.